Opublikowane artykuły:

Dominik Szczepański „MEDIA SUPPORT FOR THE PARLIAMENTARY OPPOSITION IN POLAND AFTER 2015: SELECTED EXAMPLES”, s. 7-25

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854641

Analiza dotyczyła zjawiska wsparcia medialnego dla opozycji parlamentarnej w Polsce po 2015 roku, umieszczając je w szerszym kontekście zmian w systemie medialnym oraz polaryzacji politycznej. Podjęte rozważania odnoszą się do klasycznego rozumienia roli mediów jako czwartej władzy w demokracji, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia ich niezależności, pluralizmu oraz odpowiedzialności dziennikarskiej jako warunków prawidłowego funkcjonowania sfery publicznej. Jednocześnie wskazuje się, że po 2015 roku, w wyniku zmiany władzy, nastąpiło istotne przesunięcie funkcji zarówno mediów publicznych, jak i prywatnych w kierunku zaangażowania politycznego, co osłabiło ich neutralność i dodatkowo pogłębiło podziały społeczne.

Słowa kluczowe: opozycja parlamentarna, media, Polska, Zjednoczona Prawica, narracje medialne

MEDIA SUPPORT FOR THE PARLIAMENTARY OPPOSITION IN POLAND AFTER 2015: SELECTED EXAMPLES – pobierz pdf

Karol Wawrzyszkiewicz, „PREZYDENTURA THEODORE’A ROOSEVELTA MIĘDZY LIBERALIZMEM, PROGRESYWIZMEM A ETATYZMEM”, s. 26-35

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854696

Artykuł ma na celu przedstawienie sylwetki Theodore’a Roosevelta jako postaci szczególnie reprezentatywnej dla przemian ideowych, społecznych i politycznych zachodzących w Stanach Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku. W opracowaniu podjęto próbę ukazania prezydenta nie tylko jako charyzmatycznego przywódcy i reformatora, lecz także jako polityka, którego działalność odzwierciedlała szerszą ewolucję amerykańskiego myślenia o państwie, gospodarce i społeczeństwie. Analizie poddano to, w jaki sposób w jego poglądach i działaniach stopniowo ujawniało się przejście od liberalnego etosu wolności jednostki i wiary w samoregulujące mechanizmy sfery gospodarczej, przez progresywne dążenie do ograniczenia nadużyć wielkiego kapitału, aż po wyraźniejsze akcentowanie etatystycznej roli państwa jako podmiotu aktywnie kształtującego porządek wewnętrzny i pozycję międzynarodową Stanów Zjednoczonych. Takie ujęcie pozwala lepiej zrozumieć nie tylko złożoność samej prezydentury Roosevelta, lecz także jej znaczenie dla kierunku rozwoju państwa amerykańskiego oraz dla kształtowania nowoczesnej polityki w Stanach Zjednoczonych.

Słowa kluczowe: Stany Zjednoczone, prezydent, progresywizm, etatyzm, liberalizm

PREZYDENTURA THEODORE’A ROOSEVELTA MIĘDZY LIBERALIZMEM, PROGRESYWIZMEM A ETATYZMEM – pobierz PDF

Isah Ibn-Mohammed, „DEVELOPMENT DESPITE CORRUPTION: REASSESSING NIGERIA’S POLITICAL ECONOMY” s. 36-57

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854592

Corruption is widely recognized as a major constraint on socio-economic development, particularly in developing countries. Nigeria represents a striking example of this challenge, where entrenched patterns of patronage politics, ureaucratic rent extraction, and institutionalized graft have contributed significantly to persistent underdevelopment and weak state capacity. This paper does not dispute corruption’s destructive consequences; rather, it argues that Nigeria’s present condition of de-development is closely linked to the dominance of predatory forms of corruption. However, global experience demonstrates that corruption does not uniformly prevent development. Several countries have achieved sustained economic transformation despite pervasive corruption. Drawing on Yuen Yuen Ang’s typology distinguishing petty corruption, grand corruption, speed money, and access money, this study challenges monolithic interpretations of corruption and examines how different forms produce varied developmental outcomes. Through comparative insights from China and the Philippines, and grounded in institutional and rent-seeking theory, the paper argues that developmental outcomes depend less on the mere existence of corruption than on how rents are organized, distributed, and politically managed. The article concludes by proposing context-sensitive reforms in alignment with Egwemi (2021) argument through which Nigeria can pursue development while progressively constraining corruption’s most destructive manifestations. This article contributes to existing scholarship by shifting analysis from normative condemnations of corruption toward a differentiated political economy understanding of how distinct corruption types shape developmental outcomes. By applying Ang’s corruption typology to Nigeria, the study reframes the debate from whether corruption exists to how its structure influences prospects for development.

Słowa kluczowe: Corruption, Development Political Economy, Rent-Seeking; Institutional Governance, Nigeria, Access Money, State Capacity, Comparative Development, Governance Reform

DEVELOPMENT DESPITE CORRUPTION: REASSESSING NIGERIA’S POLITICAL ECONOMY – pobierz PDF

Julia Wiktoria Kościelska, „PRZEKAZ PROPAGANDOWY JAKO NARZĘDZIE WZMACNIAJĄCE PRZYWÓDZTWO POLITYCZNE W KOREI PÓŁNOCNEJ”, s. 58-81

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854736

Artykuł stanowi analizę sposobu kształcenia i wzmacniania wizerunku przywódcy politycznego w Korei Północnej na podstawie materiałów wideo opublikowanych na platformie Youtube w 2025 roku. W drodze badań wyodrębniono pojęcie totalitaryzmu, jego podstawowe wyznaczniki i sposoby sprawowania rządów przez przywódcę totalitarnego. Celem pracy była identyfikacja ram przekazu wykorzystywanych przez władze państwowe do tworzenia narracji o kraju wobec zachodniego odbiorcy. Analiza źródeł wykazała sześć fundamentalnych metod wpływających na percepcję postrzegania władzy państwowej i całokształtu działalności KRLD.

Słowa kluczowe: Korea Północna, przywództwo polityczne, propaganda, totalitaryzm

PRZEKAZ PROPAGANDOWY JAKO NARZĘDZIE WZMACNIAJĄCE PRZYWÓDZTWO POLITYCZNE W KOREI PÓŁNOCNEJ – pobierz PDF

Valeriia Sikachyna, „EWOLUCJA POLITYKI ZAGRANICZNEJ GRUZJI MIĘDZY UE A ROSJĄ: OD KONFRONTACJI DO STRATEGII BALANSOWANIA”, s. 82-95

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854778

Celem artykułu jest analiza ewolucji polityki zagranicznej Gruzji w kontekście jej relacji z Unią Europejską oraz Federacją Rosyjską. Szczególną uwagę poświęcono uwarunkowaniom geopolitycznym, które determinują ograniczoną autonomię strategiczną państwa, a także przemianom kursu politycznego od okresu konfrontacyjnego wobec Rosji do współczesnej strategii balansowania. Analiza wskazuje, że współczesna polityka zagraniczna Gruzji stanowi rezultat zarówno presji systemowej, jak i uwarunkowań wewnętrznych, a strategia balansowania pełni funkcję adaptacyjną w warunkach rywalizacji geopolitycznej.

Słowa kluczowe: geopolityka, bezpieczeństwo międzynarodowe, Kaukaz Południowy, transformacja systemowa, integracja europejska

EWOLUCJA POLITYKI ZAGRANICZNEJ GRUZJI MIĘDZY UE A ROSJĄ: OD KONFRONTACJI DO STRATEGII BALANSOWANIA – pobierz PDF

Wiktor Bożentowicz, „DRUŻYNOWY HARCERSKI JAKO PRZYWÓDCA. KSZTAŁTOWANIE PRZYSZŁYCH PRZYWÓDCÓW ŻYCIA PUBLICZNEGO NA PRZYKŁADZIE HUFCA ZHP WARSZAWA-MOKOTÓW”, s. 96-121

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854765

Celem pracy było wskazanie, że Związek Harcerstwa Polskiego, kształtując instruktora z zamieram skierowania go na funkcję drużynowego, jednocześnie obdarza jednostkę cechami przywódczymi w życiu publicznym. Zastosowane zostały następujące metody badawcze: metoda analizy i syntezy, ze szczególnym uwzględnieniem krytyki źródeł, przede wszystkim z zakresu teorii przywództwa w ujęciu politologicznym oraz kwestii przywództwa w drużynie harcerskiej. W badaniach została użyta metoda ilościowa z zastosowaniem techniki ankiety. Badaną grupę stanowili instruktorzy i osoby z otwartą próbą instruktorską z Hufca ZHP Warszawa-Mokotów. Badania wykazały, że praktyczne kształtowanie przywódców w postaci instruktorów znajduje odzwierciedlenie w teorii przywództwa w życiu publicznym, gdyż sposób prowadzenia drużyny i postrzegania swojej roli w drużynie przez instruktorów odpowiada znanym w teorii przywództwa konkretnym rodzajom przywództwa politycznego, a sami badani instruktorzy potrafili jednoznacznie określić swoje stanowisko w kwestii rozróżnienia własnego sposobu przewodzenia grupie. Przywództwo w ZHP kwalifikuje się jako przywództwo w życiu publicznym o charakterze zbiorowym, gdzie mimo naczelnej pozycji podejmuje decyzje przy udziale swojej kadry przybocznych, a niekiedy nawet samych wychowanków w postaci zastępowych. Mimo to sama pozycja w strukturze również jest źródłem władzy dla samych zainteresowanych, gdyż pozycja w ściśle zhierarchizowanej strukturze zapewnia autorytet wystarczający do legitymizacji władzy w drużynie. Przywództwo to oparte jest na osobistych cechach drużynowego oraz na relacji między nim a wychowankami. Według weberowskiej klasyfikacji jest to przywództwo charyzmatyczne, ponieważ wartości, idee i wspólne budowanie relacji między drużynowym a harcerzami znajdują się w centrum modelu przywództwa w ZHP.

Słowa kluczowe: przywództwo, harcerstwo, Związek Harcerstwa Polskiego (ZHP)

DRUŻYNOWY HARCERSKI JAKO PRZYWÓDCA. KSZTAŁTOWANIE PRZYSZŁYCH PRZYWÓDCÓW ŻYCIA PUBLICZNEGO NA PRZYKŁADZIE HUFCA ZHP WARSZAWA-MOKOTÓW – pobierz PDF

Tomasz Bojarowicz, ARTYKUŁ RECENZYJNY: SARA BURCHERT, „DYSKURS LIBERALNY W III RP JAKO KOMPONENT I PRZESTRZEŃ SPORÓW POLITYCZNO-IDEOLOGICZNYCH”, DOM WYDAWNICZY ELIPSA, WARSZAWA 2025, s. 122-126

Dyskurs & Dialog 2026/1
10.5281/zenodo.20854660

Prezentowana publikacja dotyczy istotnego zagadnienia, jakim jest dyskurs publiczny w Polsce. Omówienie jego części – dyskursu liberalnego – może wydawać się trudne, chociażby ze względu na różnorodność koncepcji określanej jako liberalizm (Heywood, 2007, s. 39-80). Także w badaniach dotyczących dyskursu wskazuje się na jego niejednoznaczność definicyjną, która wynika z prowadzenia badań nad dyskursem w ramach różnych dziedzin nauk humanistycznych i społecznych oraz stosowania analizy dyskursu jako metody badawczej (Maciejewska-Mieszkowska, 2021, s. 273). Określenia dyskursu liberalnego w Polsce oraz jego analizy podjęła się Sara Burchert w opracowaniu zatytułowanym Dyskurs liberalny w III RP jako komponent i przestrzeń sporów politycznoideologicznych.

Artykuł recenzyjny „DYSKURS LIBERALNY W III RP JAKO KOMPONENT I PRZESTRZEŃ SPORÓW POLITYCZNO-IDEOLOGICZNYCH” – pobierz PDF

Pobierz całe wydanie w PDF